TWOJDORADCAPODATKOWY.INFO

Porada dnia

26.04.2017 | Jakie skutki w PCC niesie za sobą wniesienie przedsiębiorstwa do nowopowstałej spółki jawnej?

Czy wniesienie przedsiębiorstwa powinno być dokonane w formie aktu notarialnego, czy też wystarczy zamieszczenie informacji w umowie spółki wraz z wyszczególnieniem majątku wnoszonego przedsiębiorstwa?

Czynność taka  będzie podlegać podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Stawka podatku wynosić będzie w tym przypadku 0,5% od wartości wkładów do spółki.

Jeśli w skład przedsiębiorstwa nie wchodzą nieruchomości lub jakiekolwiek prawa na nieruchomościach, zachowanie formy aktu notarialnego przy umowie (zmianie umowy) spółki jawnej nie jest konieczne.

Jak wynika z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o PCC  w związku z ust. 1 pkt 1 lit. k podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają także zmiany umów spółki, o ile powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania.

Dodatkowo przepis art. 1 ust. 3 ustawy o PCC  wyjaśnia, co należy rozumieć pod pojęciem "zmiana umowy spółki" dla potrzeb podatku od czynności cywilnoprawnych.

W kontekście sytuacji opisanej w pytaniu stwierdzić trzeba, że w myśl art. 1 ust. 3 pkt.2 ustawy o PCC,  w przypadku spółki kapitałowej za zmianę umowy uważa się podwyższenie kapitału zakładowego z wkładów lub ze środków spółki oraz dopłaty.

W przypadku wniesienia wkładem całego przedsiębiorstwa będzie to podwyższenie kapitału zakładowego z wkładów. Będzie to więc jednocześnie wniesienie wkładu (z punktu widzenia prawa handlowego) i zmiana umowy spółki (wedle nomenklatury używanej przez przepisy o podatku od czynności cywilnoprawnych).

Tak więc będzie to tylko jedno zdarzenie podległe podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Podatek w tym przypadku (od zmian umów spółki) wynosić będzie 0,5% podstawy opodatkowania (tj. wartości wkładu).

Zastrzec należy również, że niewykluczone, że podatek w takim przypadku jest nienależny z uwagi na sprzeczność polskich przepisów w tym zakresie z prawem unijnym (tzw. dyrektywą kapitałową).

Jeżeli chodzi o pytanie drugie , to nie ma w zasadzie obowiązku zawierania umowy spółki jawnej (zmiany tej umowy) przed notariuszem. Dla czynności tego rodzaju czy to umowy spółki osobowej (jej zmiany), czy to dla czynności mającej za przedmiot przedsiębiorstwo - przepisy prawne nie zastrzegają formy aktu notarialnego (zwłaszcza pod rygorem nieważności).

Tylko w sytuacji, w której w skład przedsiębiorstwa, o którym mowa, wchodziłyby nieruchomości (względnie pewne prawa na nieruchomościach) konieczne byłoby zachowanie formy aktu notarialnego. Byłaby ona konieczna (pod rygorem nieważności czynności), z uwagi na to, że jest ona wymagana przy czynnościach przeniesienia własności nieruchomości (niektórych praw na nieruchomości).

W innych natomiast przypadkach zachowanie formy aktu notarialnego przy umowie (zmianie umowy) spółki jawnej nie byłoby konieczne.

Można nadmienić jedynie, że w przypadku zawarcia tej umowy w formie aktu notarialnego, to notariusz będzie musiał zająć się rozliczeniem z urzędem skarbowym należnego podatku od czynności cywilnoprawnych (który oczywiście najpierw pobierze od stron czynności). Zgodnie bowiem z przepisem art. 10 ust. 2 ustawy o PCC , notariusze są płatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych dokonywanych w formie aktu notarialnego.

Zgodnie z art. 1a pkt 1 ustawy o PCC pod pojęciem spółka osobowa rozumie się spółkę: cywilną, jawną, partnerską, komandytową lub komandytowo-akcyjną.

Jak wynika z art. 1 ust. 3 pkt 1 ustawy o PCC pod pojęciem "zmiana umowy spółki", w przypadku spółki osobowej, rozumie się wniesienie lub podwyższenie wkładu, którego wartość powoduje zwiększenie majątku spółki albo podwyższenie kapitału zakładowego, pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika, dopłaty oraz oddanie przez wspólnika spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania.

Wniesienie do spółki komandytowej wkładem całego przedsiębiorstwa jest wniesieniem wkładu, powodującym zwiększenie majątku spółki komandytowej. Jest to więc zmiana umowy spółki w rozumieniu przepisów ustawy o PCC.

Okoliczność, że przedmiotem wkładu jest tutaj całe przedsiębiorstwo nie ma tutaj znaczenia (umowy spółki oraz zmiany umów spółki zawsze podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych niezależnie od tego, czy czynności te podlegają podatkowi od towarów i usług, czy też nie). Tak, czy inaczej aport – będący "zmianą umowy spółki" w rozumieniu ustawy o PCC – podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych.

Z kolei z przepisu art. 2 pkt 6 lit. c)  ustawy o PCC  wynika, że nie podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych umowy spółki i ich zmiany związane z wniesieniem do spółki kapitałowej, w zamian za jej udziały lub akcje przedsiębiorstwa spółki kapitałowej lub jego zorganizowanej części. Tak więc nie ma podatku od czynności cywilnoprawnych przy wnoszeniu przedsiębiorstwa, o ile przedsiębiorstwo to wnoszone jest do spółki kapitałowej (a nie – tak jak tutaj – do spółki osobowej).

Stawka podatku wynosi w tym przypadku 0,5%. Podstawą opodatkowana jest wartość składu.

Obowiązek podatkowy w przypadku zmiany umowy spółki osobowej (innej niż spółka cywilna) ciąży na spółce. Tak więc do poniesienia podatku (który zostanie obliczony i pobrany przez notariusza będącego płatnikiem; wymagana tu będzie bowiem forma aktu notarialnego) zobowiązana jest spółka komandytowa (a nie wspólnik wnoszący wkład).